O gwarancji de minimis

Co to jest gwarancja?
Gwarancja jest formą zabezpieczenia kredytu na wypadek gdyby Kredytobiorca nie spłacił kredytu w terminie określonym w umowie kredytowej. Gwarancja daje bankowi udzielającemu kredytu pewność jego spłaty. Jeśli Kredytobiorca nie będzie mógł oddać kredytu z własnych środków to spłaty dokona udzielający gwarancji, czyli gwarant. W takiej sytuacji dalsze rozliczenia będą prowadzone pomiędzy gwarantem a przedsiębiorcą. Przedsiębiorca będzie zobowiązany zwrócić wypłaconą z gwarancji kwotę wraz z odsetkami.

Co to jest pomoc de minimis?

Pomoc de minimis to dopuszczona prawem unijnym pomoc publiczna, jakiej może udzielić Państwo, bez konieczności uzyskiwania zgody Komisji Europejskiej, jednak podlega ona monitorowaniu.

Pomoc de minimis może być udzielana przez różne instytucje, w różnych formach i na różne cele. Podlega ona sumowaniu i posiada ustalone dopuszczalne pułapy wartości.

Łączna wartość pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorcy nie może przekroczyć równowartości 300 000 EUR w okresie trzech minionych lat.

Wartość pomocy de minimis udzielonej przedsiębiorcy przeliczana jest na EUR po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w dniu udzielenia pomocy.

Co to jest gwarancja de minimis?

Jest to jedna z form pomocy de minimis udzielana w ramach dopuszczalnej pomocy publicznej na zabezpieczenie spłaty kredytu obrotowego lub inwestycyjnego dla mikro-, małego lub średniemu przedsiębiorcy (MŚP). Gwarancja de minimis, nie stanowi dotacji pieniężnej i nie wiąże się bezpośrednio z przekazaniem środków finansowych przedsiębiorcy, nie rodzi żadnych skutków podatkowych.

Dla kredytów obrotowych gwarancja de minimis:

• jest udzielana maksymalnie na okres 60 miesięcy i obejmuje okres nie dłuższy niż okres kredytu wydłużony maksymalnie o 3 miesiące,
• może zabezpieczać kredyty udzielone w walucie obcej,
• zabezpiecza do 60 proc. kwoty kredytu,
• nie obejmuje odsetek oraz innych kosztów związanych z kredytem,
• jest zabezpieczona wekslem własnym in blanco przedsiębiorcy,
• stawka prowizji za udzieloną gwarancję wynosi 0,5 proc. kwoty gwarancji w stosunku rocznym.

Dla kredytów inwestycyjnych gwarancja de minimis:

• jest udzielana maksymalnie na okres 120 miesięcy i obejmuje okres nie dłuższy niż okres kredytu wydłużony maksymalnie o 3 miesiące,
• może zabezpieczać kredyty udzielone w walucie obcej,
• zabezpiecza do 60 proc. kwoty kredytu,
• nie obejmuje odsetek oraz innych kosztów związanych z kredytem,
• jest zabezpieczona wekslem własnym in blanco przedsiębiorcy,
• stawka prowizji za udzieloną gwarancję wynosi 0,5 proc. kwoty gwarancji w stosunku rocznym.

Możliwe jest objęcie gwarancją de minimis kredytu w przypadku:

• całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu kredytu/kredytów zaciągniętych w Banku Kredytującym lub w innych bankach, o ile warunki jego udzielenia będą korzystniejsze niż dotychczasowe warunki spłacanego/spłacanych kredytu/kredytów.
• kredyt obrotowy, który ma być objęty gwarancją, może być przeznaczony na całkowitą spłatę zadłużenia z tytułu innego kredytu/innych kredytów obrotowych lub inwestycyjnych albo gwarancją może być objęty kredyt inwestycyjny przeznaczony na spłatę zadłużenia wyłącznie z tytułu innego kredytu/innych kredytów inwestycyjnych.

Warto wiedzieć: 

W przypadku linii wielocelowej/wieloproduktowej, gwarancja obejmuje łączną kwotę niespłaconego kapitału kredytu, w tym wykorzystanego w formie dopuszczalnych instrumentów w ramach tej linii.

Jednostkowa kwota gwarancji nie może przekroczyć 5 mln zł z zastrzeżeniem, że zależna jest ona od wielkości pomocy de minimis jaką otrzymał przedsiębiorca w okresie trzech minionych lat.

Przedsiębiorca może skorzystać z zabezpieczenia kredytu gwarancją de minimis w Banku Kredytującym, który posiada podpisaną z BGK umowę portfelowej linii gwarancyjnej de minimis. 

Przeznaczenie środków z kredytu objętego gwarancją de minimis:

Środki z kredytu obrotowego mogą być wykorzystywane na bieżące finansowanie działalności gospodarczej tj.:

• zapłacenie faktur za zakupione towary i usługi,
• uregulowanie podatków, składek ZUS i innych zobowiązań, jakie powstały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
• finansowanie celów rozwojowych przedsiębiorstwa,
• spłatę kredytu/kredytów w Banku Kredytującym lub w innych bankach,
• kredyt obrotowy może być udzielony w różnych formach, np. jako kredyt w rachunku bieżącym, jako linia kredytowa na karcie, jako zwykły kredyt do pokrycia jednorazowych wydatków.

Środki z kredytu inwestycyjnego mogą być przeznaczane na finansowanie realizowanych przez Kredytobiorcę przedsięwzięć inwestycyjnych np.:

• budowę, rozbudowę, nadbudowę czy modernizację obiektów związanych z działalnością gospodarczą,
• zakup samochodów, maszyn, urządzeń.

Wyłączenia celowe:

Kredyty zabezpieczone gwarancją de minimis nie mogą być przeznaczone na:

• refinansowanie wydatków poniesionych przed zawarciem umowy kredytu inwestycyjnego;
• inwestycje kapitałowe;
• zakup instrumentów finansowych;
• zakup wierzytelności;
• zakup zorganizowanej części przedsiębiorstwa;
• na spłatę kredytu lub pożyczki udzielonej na finansowanie inwestycji kapitałowych, zakupu instrumentów finansowych, wierzytelności, zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Objęcie kredytu gwarancją de minimis jest uzależnione od wyniku analizy zdolności kredytowej przedsiębiorcy, zgodnie z obowiązującymi w Banku Kredytującym procedurami. Jeżeli przedsiębiorca posiada zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami i spełnione są warunki formalne do udzielenia gwarancji de minimis, Bank Kredytujący może podjąć decyzję o udzieleniu kredytu z uwzględnieniem zabezpieczenia w formie gwarancji de minimis.

Kto może skorzystać z gwarancji de minimis?

Gwarancja de minimis jest przeznaczona dla przedsiębiorców, którzy na etapie udzielania kredytu i wnioskowania o gwarancję:

• nie posiadają wpisu wykluczającego z możliwości uzyskania kredytu w systemie, w którym podlegają weryfikacji przez Bank Kredytujący (np. Bankowy Rejestr, bazy BIK),
• nie posiadają zaległości z tytułu podatków wobec Urzędu Skarbowego lub zaległości z tytułu składek wobec ZUS/KRUS,
• wobec nich nie jest prowadzona egzekucja w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
• w okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku o gwarancję, nie posiadali wypowiedzianej żadnej ekspozycji kredytowej lub ekspozycji kredytowej zaliczonej w Banku Kredytującym do kategorii „zagrożonej” lub w przypadku której zaistniały dowody utraty wartości zgodnie z MSSF9 i Rekomendacją R KNF, ani zadłużenia przeterminowanego powyżej 30 dni w kwocie przekraczającej 500 zł,
• nie są zobowiązani do zwrotu pomocy publicznej,
• łączne zaangażowanie z tytułu udzielenia gwarancji de minimis (w tym także gwarancji udzielonych do 30 czerwca 2018 r.) nie przekracza 5 mln zł przy zachowaniu przez Kredytobiorcę pułapów pomocy de minimis na podstawie przepisów UE.

Podstawowe kryteria obowiązujące dla ustalenia sektora MŚP dla firmy:

• mikroprzedsiębiorstwo to przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 10 pracowników, którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 mln EUR.
• małe przedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników, którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 mln EUR.
• średnie przedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 pracowników, którego roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln EUR.

Powyższe definicje sektora MŚP dotyczą również powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami (przedsiębiorstwo samodzielne, partnerskie, powiązane).

 

Wykluczenia branżowe

Pomoc publiczna w formie gwarancji de minimis może być przyznawana przedsiębiorcom działającym we wszystkich sektorach z wyjątkiem:

• pomocy przyznawanej przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rybołówstwa i akwakultury;
• pomocy przyznawanej Kredytobiorcom prowadzącym działalność w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury, gdy kwotę pomocy ustalono na podstawie ceny lub ilości produktów nabytych lub wprowadzanych do obrotu;komentarz: dotyczy produktów rybołówstwa (produktów pochodzących z połowów w morzu bądź na wodach śródlądowych oraz produktów akwakultury) i dokonywanych na tych produktach czynności przetwórczych wymienionych w rozporządzeniu.
• pomocy przyznawanej Kredytobiorcom prowadzącym działalność związaną z produkcją podstawową produktów rolnych;komentarz: środki z kredytu nie mogą finansować produkcji pierwotnych produktów rolnych bezpośrednio związanych z uprawą lub hodowlą (np. zboża, bydła).
• pomocy przyznawanej Kredytobiorcom działającym w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych w jednym z następujących przypadków:
  • kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez Kredytobiorców objętych pomocą,
  • kiedy przyznanie pomocy zależy od faktu jej przekazania w części lub w całości producentom surowców,
• pomocy przyznawanej na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomocy bezpośrednio związanej z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej,komentarz: środki z kredytu nie mogą finansować wydatków związanych z tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej za granicą w tym kosztów podróży zagranicznych z tym związanych oraz innych kosztów związanych z prowadzeniem działalności wywozowej, w tym m.in. kosztów transportu towarów za granicę, ubezpieczenia towaru eksportowanego. Ze środków  kredytu mogą być jednak finansowane koszty uczestnictwa w targach handlowych, bądź badaniach lub kosztach usług doradczych potrzebnych do wprowadzenia nowego lub już istniejącego produktu na nowy rynek zagraniczny.
• pomocy uwarunkowanej pierwszeństwem użycia towarów i usług krajowych w stosunku do towarów i usług pochodzących z przywozu.

 

Obowiązujące limity pomocy de minimis i gwarancji de minimis

Maksymalna wysokość jednostkowej gwarancji

Kwota jednej gwarancji, która stanowi nie więcej niż 60 proc. kwoty kredytu, nie może przekroczyć 5 mln zł z zastrzeżeniem, że zależna jest ona od wielkości pomocy de minimis jaką wcześniej otrzymał przedsiębiorca w bieżącym roku podatkowym i dwóch poprzedzających go latach podatkowych.

Maksymalna wartość pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorcy

W okresie trzech minionych lat wartość pomocy de minimis nie może przekroczyć 300 000 EUR.

Według definicji UE pod pojęciem jednego przedsiębiorcy należy rozumieć wszystkich przedsiębiorców, w tym Kredytobiorcę, którzy są ze sobą powiązani co najmniej jednym z następujących stosunków:

a) przedsiębiorca posiada w drugim przedsiębiorcy większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków,
b) przedsiębiorca ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorcy,
c) przedsiębiorca ma prawo wywierać dominujący wpływ na innego przedsiębiorcę zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorcą lub postanowieniami w jej akcie założycielskim lub umowie spółki,
d) przedsiębiorca, który jest akcjonariuszem lub wspólnikiem w innym przedsiębiorcy lub jego członkiem, samodzielnie kontroluje, zgodnie z porozumieniem z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub członkami tego przedsiębiorcy, większość praw głosu akcjonariuszy, wspólników lub członków tego przedsiębiorcy.

Przedsiębiorcy pozostający w jakimkolwiek ze stosunków, o których mowa powyżej, za pośrednictwem innego przedsiębiorcy lub kilku przedsiębiorców, również są uznawani za jednego przedsiębiorcę.

Ważnym aspektem przy określaniu wartości pomocy de minimis jest sytuacja, gdy Kredytobiorca w ciągu trzech minionych lat, powstał wskutek połączenia się co najmniej dwóch podmiotów lub przejął inny podmiot. Wtedy do określenia łącznej wartości pomocy należy uwzględnić pomoc de minimis otrzymaną przez połączone podmioty lub przejęty podmiot.

W przypadku, gdy Kredytobiorca w ciągu trzech minionych lat, powstał wskutek podziału danego podmiotu na co najmniej dwa osobne podmioty, to do obliczenia otrzymanej już przez Kredytobiorcę pomocy de minimis należy uwzględnić pomoc otrzymaną przez dany podmiot przed podziałem, o ile to Kredytobiorca z niej skorzystał, tzn. o ile Kredytobiorca przejął działalność, w odniesieniu do której pomoc de minimis została wykorzystana.

Jeżeli taki podział (przypisanie działalności) jest niemożliwy przy obliczaniu wartości pomocy de minimis, z której skorzystał już Kredytobiorca uwzględnia się pomoc w kwocie proporcjonalnej do wartości księgowej jego kapitału podstawowego, zgodnie ze stanem na dzień wejścia podziału w życie.

Ekwiwalent dotacji brutto

Wartość gwarancji de minimis jest przeliczana na ekwiwalent dotacji brutto.

Uznaje się, że gwarancja stanowi ekwiwalent dotacji brutto nie przekraczający pułapu pomocy gdy:

a) gwarantowana kwota nie przekracza 2 250 000 EUR, a czas trwania gwarancji nie przekracza 5 lat,
b) gwarantowana kwota nie przekracza 1 125 000 EUR, a czas trwania gwarancji nie przekracza 10 lat.

Więcej informacji na temat gwarancji de minimis znajduje się na stronie internetowej Banku Gospodarstwa Krajowego.